POMIAR CIŚNIENIA SPRĘŻANIA
Stan techniczny silnika, bez jego demontażu, ocenia się na podstawie osiągów samochodu, zużycia paliwa i oleju oraz ciśnienia sprężania w cylindrach. Pomiar ciśnienia sprężania służy do sprawdzenia stopnia zużycia elementów silnika, które mają wpływ na szczelność cylindra, tzn. gładzi cylindra, tłoka, pierścieni oraz przylgni zaworów i ich gniazd.
Potrzebne przyrządy i narzędzia
próbnik ciśnienia sprężania, np. PCS-1 , PCS-2 lub sterowany próbnik ciśnienia sprężania, np. SPCS-15 dla silników o zapłonie iskrowym, SPCS-50 dla silników o zapłonie samoczynnym;
klucz do odkręcania świec lub wtryskiwaczy;
strzykawka;
ok. 10 cm3 oleju silnikowego.
Wykonanie pomiaru
Sprawdzić i w razie potrzeby wyregulować luzy zaworów (wg wskazówek zawartych w rozdz. 2.8), ponieważ mają one wpływ na wynik pomiaru.
Po nagrzaniu silnika do normalnej temperatury pracy (jeżeli pomiar luzów zaworów odbywał się na „zimno") wykręcić wszystkie świece zapłonowe lub wtryskiwacze.
Uwaga. Niedopuszczalne jest wykonywanie pomiarów na zimnym silniku, ponieważ zbyt duże luzy między tłokiem a cylindrem spowodują wykazanie zaniżonego ciśnienia sprężania.
Całkowicie otworzyć przepustnicę w celu uzyskania lepszego napełnienia cylindrów. Należy przy tym skorzystać z pomocy drugiej osoby, która wciśnie do oporu pedał przyspieszenia oraz będzie obsługiwała włącznik zapłonu.
Próbnik SPCS ma w uchwycie wbudowany klawiszowy kontakt elektryczny, który umożliwia uruchamianie silnika przez osobę obsługującą przyrząd. Końce przewodów wychodzące z uchwytu próbnika należy podłączyć w sposób pokazany na rysunku 2.2, łącząc jeden koniec z właściwym biegunem akumulatora, a drugi z rozrusznikiem w miejscu podłączenia przewodu prowadzącego do włącznika zapłonu. W chwili naciśnięcia przycisku klawiszowego na uchwycie następuje zwarcie kontaktu i przepływ prądu do rozrusznika. Otwarcie przepustnicy można uzyskać przez zablokowanie pedału przyspieszenia, np. rozpieraczem (por. rys. 5.3).
Przygotować przyrząd do pomiaru: nacisnąć iglicę zaworka odpowietrzającego znajdującego się w końcówce przyrządu, sprawdzić początkowe ustawienie wskazówki i w razie potrzeby obracając tarczę z po-działką wyzerować. Do próbnika SPCS założyć czysty diagram.
Końcówkę próbnika wcisnąć w otwór świecy zapłonowej lub wkręcić w otwór wtryskiwacza. zwracając szczególną uwagę na zachowanie szczelności tego połączenia.
Włączyć rozrusznik i napędzać nim silnik tak długo, aż wskazówka manometru nie przestanie się przesuwać. W tym czasie wał korbowy powinien obracać się z prędkością co najmniej ok. 100 obr/min. Warunkiem uzyskania takiej prędkości obrotowej silnika jest całkowicie naładowany akumulator samochodu. Przy mniejszej prędkości obrotowej
zbyt duży jest wpływ nieszczelności miedzy tłokiem a cylindrem na wartość ciśnienia, które może okazać się zaniżone.
Po wyłączeniu rozrusznika odczytać wskazania na próbniku. W przyrządach typu PCS służą do tego wskazówki manometru, natomiast w próbnikach typu SPCS — rejestratory kreślące na diagramie krzywe ciśnienia osobno dla każdego cylindra. Pomiar należy wykonać kolejno we wszystkich cylindrach silnika pamiętając, aby po każdym odczycie odpowietrzyć próbnik przez wciśnięcie iglicy zaworka. W próbniku typu SPCS należy dodatkowo przesunąć kasetę diagramu na następną pozycję.
Jeżeli wynik pomiaru odbiega od wymaganego, to należy go powtórzyć w celu upewnienia się o prawidłowości uzyskania rezultatu.
Ocena wyników
Otrzymane wyniki pomiaru należy porównać z danymi fabrycznymi, a jeśli ich brak, to z wartością przybliżoną wyliczoną według poniższego wzoru: stopień sprężania x współczynnik fe = ciśnienie sprężania [MPa].
Stopień sprężania jest podawany zawsze w charakterystyce technicznej silnika, natomiast współczynnik k zależy od rodzaju silnika i przyjmuje następujące wartości:
k = 0,12...0,13 dla silnika czterosuwowego o zapłonie iskrowym, k — 0,17...0,20 dla silnika czterosuwowego o zapłonie samoczynnym, k = 0,095...0,10 dla silnika dwusuwowego o zapłonie iskrowym.
W silnikach nowych oraz w dobrym stanie technicznym ciśnienie sprężania we wszystkich cylindrach powinno być zgodne albo z danymi producenta, albo z wartościami wyliczonymi, które dla niektórych samochodów zostały podane w tablicy 2—1.
Różnice ciśnień sprężania między poszczególnymi cylindrami me powinny być większe niż 10% najwyższego odczytu. Spadek ciśnienia sprężania o 15...20% w stosunku do wartości nominalnej, tzn. podanej przez producenta lub obliczonej ze wzoru, świadczy o dużych zużyciach tłoka, cylindra, pierścieni tłokowych i zaworów, mających wpływ na obniżenie parametrów pracy silnika i jego trwałości, które kwalifikują silnik do naprawy.
W celu dokładniejszego określenia zakresu naprawy silnika o zapłonie iskrowym przeprowadza się tzw. „próbę olejową". Do cylindrów, w których wcześniej zostało stwierdzone zbyt niskie ciśnienie sprężania, wstrzykuje się przez otwór świecy zapłonowej na denko tłoka niewielką ilość oleju silnikowego (do 10 cm3). Przysłaniając otwór wykonuje się kilka obrotów wałem korbowym w celu rozprowadzenia wlanego oleju po gładzi cylindra. Następnie mierzy się powtórnie ciśnienie sprężania.
Porównując wyniki obu pomiarów uzyskuje się informację o:
nieszczelności zaworów i ich gniazd, jeżeli wartości są takie same dla badanego cylindra.
nieszczelności pierścieni tłokowych, tłoków i cylindrów, jeżeli wartości w drugim pomiarze wzrosły (zbliżyły się do wartości nominalnej),
nieszczelności zaworów i pierścieni tłokowych, jeżeli nastąpił nieznaczny wzrost ciśnienia sprężania.
Niewielki wzrost ciśnienia sprężania może świadczyć nie tylko o nieszczelności zaworów, ale również o uszkodzeniu uszczelki pod głowicę. Jeżeli przebicie uszczelki nastąpiło do układu chłodzenia, to dodatkowym objawem niesprawności będzie występowanie przedmuchów gazów spalinowych do układu chłodzenia podczas pracy silnika. Natomiast jeżeli przebicie uszczelki nastąpiło między cylindrami, to jedyną wskazówką o usterce będzie stwierdzenie zaniżonego, i w przybliżeniu jednakowego, ciśnienia sprężania w sąsiednich cylindrach. Może się również zdarzyć, że wynik badania będzie wyższy od wartości nominalnej. Będzie to spowodowane przez odłożenie się na dnie tłoka i w głowicy cylindra nadmiernej warstwy nagaru.
Pomiar ciśnienia sprężania pozwala jedynie na ogólną ocenę szczelności cylindrów silnika i na jego podstawie trudno jest określić zakres niezbędnej naprawy. Chcąc jednoznacznie ustalić miejsca nieszczelności oraz określić wielkości występujących zużyć należy dodatkowo wykonać pomiar szczelności cylindrów.
|
|
;)
